نیرونیوز

آخرین اخبار و تحلیل‌های اقتصاد و انرژی

ایران در مسیر ونزوئلا؛ رشد اقتصادی چهار دهه اخیر «صفر» بود!

خطر فروپاشی اقتصاد و گسترش فقر در ایران به مرحله بحران و هشدار رسیده است و کارشناسان اقتصادی تنها راه‌حل عبور از این بحران را پذیرش لوایح اف‌ای‌تی‌اف و ارتباط تجاری با دیگر کشورهای جهان می‌دانند؛ در حالی که رئیس اتاق‌بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی ایران اوایل سال گذشته گفت با وجود همه ادعاها، سهم اقتصاد کشور از اقتصاد جهانی در چهار دهه گذشته نصف شده و به تعبیری رشد اقتصادی ما در این دوره تقریبا صفر بوده است.

عضو اتاق بازرگانی ایران، گفت که در صورت ادامه روند فعلی نرخ تورم تا پایان سال به ۶۰ درصد می‌رسد و اقتصاد ایران ونزوئلایی می‌شود. او کلید حل مشکلات اقتصادی کشور را در رونق تولید دانست و تاکید کرد که رونق تولید تنها در سایه حل مشکلات اف‌ای‌تی‌اف و سوئیفت حاصل می‌شود. از طرفی، مخالفان پذیرش لوایح اف‌ای‌تی‌اف تاکنون مانع از تصویب آن در مجمع تشخیص مصلحت نظام شده‌اند و می‌گویند امضای این لوایح با «فعالیت‌های پوششی» جمهوری اسلامی همخوانی ندارد.

برخی مسئولان کشور همواره تحریم‌های ایالات‌متحده را عامل اصلی مشکلات اقتصادی کشور معرفی کرده‌اند. اگرچه نمی‌توان سایه تحریم‌ها بر اقتصاد ایران را انکار کرد، به گواهی گفته‌های کارشناسان اقتصادی آنچه باعث شده است اقتصاد کشور به مرز فروپاشی و ورشکستگی برسد، خودتحریمی به دلیل نپذیرفتن لوایح اف‌ای‌تی‌اف است؛ دو لایحه‌ای که پس از تصویب در مجلس دهم و رد آن در شورای نگهبان، به مجمع تشخیص مصلحت فرستاده شدند و از آن روز تاکنون بی‌نتیجه مانده‌اند.

لوایح اف‌ای‌تی‌اف در میان تندروهای نزدیک به حاکمیت مخالفان زیادی دارند. آنان ادعا می‌کنند که پذیرش این لوایح در اقتصاد ایران تاثیری نخواهد داشت. این ادعا را سعید جلیلی هم در جریان مناظره‌های ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ مطرح کرد. مخالفان اف‌ای‌تی‌اف می‌گویند پذیرش این لوایح راه‌ میان‌بر ایران برای دور زدن تحریم‌ها را از میان می‌برد اما مخالفت جدی با این لوایح یک دلیل مهم دیگر هم دارد و آن این است که دست ایران برای کمک مالی به گروه‌هایی مثل حزب‌الله لبنان را می‌بندد.

نتیجه چنین تصمیمی گسترش فقر، تورم و مشکلات اقتصادی برای مردم ایران است. مشکلاتی که به قول مسعود دانشمند، عضو اتاق بازرگانی ایران، اگر اقدام مناسبی برای آن انجام نشود و این روند ادامه یابد، خطر ونزوئلایی شدن اقتصاد کشور را در پی دارد.

به گزارش خبرگزاری ایلنا، مسعود دانشمند پیش‌بینی کرد که نرخ تورم تا پایان سال به ۶۰ درصد برسد که رقم بسیار بالایی است. عضو اتاق بازرگانی ایران راهکار حل مشکلات اقتصادی را رونق تولید دانسته و گفته است: «تا زمانی که ما نتوانیم تولید را رونق دهیم، بیکاری، تورم و کاهش ارزش پول ملی وجود دارد.»

به گفته او، با توسعه تولید اشتغال نیز توسعه می‌یابد چرا که واحدهای تولیدی که اکنون به حالت نیمه تعطیل درآمده‌اند، تولید و جذب نیروی انسانی را از سر می‌گیرند. در این صورت دیگر دولت نیازی ندارد پول بدون پشتوانه چاپ کند: «چرا که چرخش پول درامد دولت را تامین می‌کند.»

مسعود دانشمند نتیجه این روند را کاهش تورم می‌داند که در پی آن ارزش پول ملی نیز افزایش می‌یابد. عضو اتاق بازرگانی با تاکید بر اینکه تولید باید هم برای نیاز داخلی و هم برای صادرات انجام شود، گفت: «برای توسعه صادرات و واردات که پیش‌نیاز تولید است، باید نظام بانکی ما اصلاح شود. برای این کار هم باید مشکلات اف‌ای‌تی‌اف و سوئیفت را حل کنیم و با دیگر کشورها ارتباط تجاری برقرار کنیم.»

پاییز سال ۱۳۹۹، غلامرضا مصباحی مقدم، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام به‌صراحت اعلام کرد که پیوستن به اف‌ای‌تی‌اف به معنای آن است که باید درباره پول‌شویی توضیح بدهیم و این با دور زدن تحریم‌ها و «فعالیت‌های پوششی ایران» همخوانی ندارد.

این در حالی است که به گزارش آسیانیوز رئیس اتاق‌بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی ایران بهار سال گذشته گفت: با وجود همه ادعاها، سهم اقتصاد کشور از اقتصاد جهانی در چهار دهه گذشته نصف شده و به تعبیری باید گفت که رشد اقتصادی ما در این دوره تقریبا صفر بوده است.

غلامحسین شافعی ۳۱ خرداد سال 1399 به وضوح توضیح داد: کشور با یک سیکل معیوب و تکرار شونده‌ای از مشکلات چون تورم، نرخ بیکاری، عدم ثبات اقتصادی، فقر پایدار و نابرابری بسیار بالا مواجه بوده است.

او اقتصاد ایران را به «دیواری فرسوده‌» تشبیه کرد که بسیاری از افراد روی آن‌ را رنگ می‌زنند و پس از مدتی نیز آن را رها می‌کنند. شافعی در ادامه گفته است در حقیقت نیازمند یک «جراحی عمیق» در اقتصاد کشور هستیم.

بر اساس برآورد صندوق بین‌المللی پول، سهم ایران از اقتصاد جهانی از دو درصد در آستانه انقلاب ۱۳۵۷ به زیر یک درصد در سال گذشته رسیده است.

همچنین آرشیو داده‌های این نهاد بین‌المللی نشان می‌دهد ایران با نوسانات شدید رشد تولید ناخالص داخلی مواجه بوده و حتی در سال ۱۹۸۰ (اولین سال انقلاب) رشد منفی ۱۸.۸ درصدی داشته و در هر کدام از سال‌های ۱۹۸۴ و ۱۹۸۸ اقتصاد ایران تقریبا ۱۰ درصد کوچکتر شده است.

این نهاد بین‌المللی ارزیابی کرده است که طی ۱۰ سال گذشته، در نیمی از سال‌ها اقتصاد کشور دارای رشد منفی و در نیمی دیگر مثبت بوده است.

برای نمونه در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ روی‌همرفته اقتصاد کشور حدود ۱۳ درصد کوچکتر شد اما پارسال نسبت به سال ۲۰۱۹ اقتصاد کشور تنها رشدی ۱.۵ درصدی داشت./